महाधिवेशन र Gen-Z : नेपाली काँग्रेसको भविष्य जोड्ने अवसर

नेपालको राजनीति अहिले पुस्तागत संक्रमणको चरणमा छ। सन् १९९७ पछि जन्मिएको पुस्ता अर्थात् Gen-Z अब मतदाता मात्र होइन, विचार निर्माणकर्ता र दबाब समूहको रूपमा उदाइरहेको छ । प्रविधिमा दक्ष, प्रश्न गर्न रुचाउने र परिणाम खोज्ने यो पुस्तासँग जोडिन नसक्ने राजनीतिक दल भविष्यमा कमजोर बन्ने निश्चित छ । यस्तो अवस्थामा नेपाली काँग्रेसका अधिवेशनहरू Gen-Z लाई आकर्षित गर्ने निर्णायक मञ्च बन्न सक्छन् ।

नेपाली काँग्रेसको महाधिवेशन परम्परागत रूपमा नेतृत्व चयन र सांगठनिक औपचारिकतामा केन्द्रित हुँदै आएको देखिन्छ। तर आजको पुस्ता भाषणभन्दा व्यवहार, घोषणाभन्दा कार्ययोजना र आश्वासनभन्दा अवसर खोज्छ । त्यसैले अधिवेशनलाई केवल आन्तरिक कार्यक्रम नभई युवा–केन्द्रित राजनीतिक संवादको खुला थलो बनाइनु आवश्यक छ ।

सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष प्रतिनिधित्व हो । Gen-Z लाई नारामा होइन, संरचनामा स्थान दिनुपर्छ। अधिवेशनमा युवा प्रतिनिधिको सुनिश्चित सहभागिता, नीति निर्माण प्रक्रियामा उनीहरूको आवाज र निर्णय तहमा पहुँच दिलाउन सकिए मात्र युवाले पार्टीलाई आफ्नो ठान्छन् । Youth Policy Desk वा Gen-Z परिषद् जस्ता संरचनाले यो विश्वास मजबुत बनाउन सक्छ ।

एजेन्डाको सवालमा पनि काँग्रेसले आत्मसमीक्षा गर्न जरुरी छ । रोजगारी, सीप विकास, डिजिटल शिक्षा, जलवायु परिवर्तन, मानसिक स्वास्थ्य र सामाजिक न्याय Gen-Z का प्रमुख सरोकार हुन् । अधिवेशनका प्रस्ताव र बहस यी विषयमा केन्द्रित भए मात्र पार्टी वर्तमानसँग जोडिन्छ। युवाले आफ्नो जीवनसँग सम्बन्धित मुद्दा सुन्न पाउँदा राजनीतिक सहभागिता स्वाभाविक रूपमा बढ्छ ।

आजको पुस्ता प्रविधिबिनाको राजनीति कल्पना गर्न सक्दैन। अधिवेशनलाई डिजिटलमैत्री बनाउँदै लाइभ स्ट्रिमिङ, सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रत्यक्ष संवाद, डिजिटल फिडब्याक प्रणाली लागू गर्नु समयको माग हो। यसले पार्टी पारदर्शी र आधुनिक भएको सन्देश दिन्छ ।

भाषाशैली पनि परिवर्तन आवश्यक छ । लामो, औपचारिक र दोहोरिने भाषणभन्दा तथ्य, समाधान र दृष्टिकोण स्पष्ट देखिने छोटा प्रस्तुति Gen-Z लाई प्रभावकारी लाग्छन्। नेताहरूले युवाको भाषामा युवासँग कुरा गर्न सके मात्र दूरी घट्छ ।

अधिवेशनबाट युवा–मैत्री घोषणापत्र सार्वजनिक हुनु अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो । पाँच वर्षे Youth Action Plan, रोजगार र उद्यमशीलतासम्बन्धी स्पष्ट नीति र समयसीमा सहितका प्रतिबद्धताले काँग्रेसलाई भविष्यप्रति गम्भीर दलको रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्छ ।

यति मात्र होइन, अधिवेशनपछि पनि निरन्तर संवाद र जवाफदेहिता आवश्यक छ । युवाले दिएका सुझाव के भए भन्ने जानकारी सार्वजनिक नगरेसम्म विश्वास टिक्दैन । राजनीति निरन्तर प्रक्रिया हो, एकदिने कार्यक्रम होइन ।

Gen-Z राजनीति विरोधी होइन, पुरानो शैलीको राजनीति विरोधी हो । नेपाली काँग्रेसले आफ्नो १५ औ महाधिवेशनलाई समावेशी, आधुनिक र युवाको भविष्यसँग जोड्न सकेमा Gen-Z मात्र होइन, देशको लोकतान्त्रिक भविष्य पनि सुदृढ हुनेछ । अधिवेशन अब अतीतको स्मरण होइन, भविष्य निर्माणको सुरुवात बन्नु आवश्यक छ ।