नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशन केवल औपचारिक संगठनात्मक प्रक्रिया मात्र नभई पार्टीभित्र नयाँ ऊर्जा र चेतनाको सञ्चार गराउने महत्त्वपूर्ण राजनीतिक घटना बनेको छ। लामो समयदेखि आन्तरिक विवाद, गुटबन्दी र निष्क्रियताबाट ग्रस्त देखिएको कांग्रेसमा यस महाधिवेशनपछि आशा, बहस र सक्रियताको नयाँ लहर देखा परेको छ। यही कारण धेरैले यसलाई कांग्रेसमा आएको “रक्तसञ्चार” का रूपमा व्याख्या गर्न थालेका छन्।
राजनीतिक दल जीवित रहन केवल सत्ता र संख्याले मात्र होइन, विचार, संगठन र जनसम्बन्धको निरन्तर प्रवाहले पनि आवश्यक हुन्छ। विशेष महाधिवेशनले कांग्रेसलाई पुनः आत्मसमीक्षा गर्ने अवसर दिएको छ। विगतका कमजोरी, निर्वाचनमा देखिएको असफलता, जनतासँग टाढिँदै गएको सम्बन्ध र संगठनात्मक शिथिलतामाथि खुलेर छलफल हुनु आफैंमा सकारात्मक संकेत हो। आत्मआलोचना गर्ने संस्कार नै लोकतान्त्रिक पार्टीको शक्ति हो, र यही संस्कारले कांग्रेसलाई पुनर्जीवित गर्ने आधार तयार गरेको देखिन्छ।
महाधिवेशनको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको आन्तरिक लोकतन्त्रको अभ्यास हो। नेतृत्व चयन, नीति निर्माण र संगठन सुदृढीकरणका विषयमा खुला बहस र प्रतिस्पर्धाले कार्यकर्ता तहसम्म लोकतान्त्रिक अनुभूति गराएको छ। यसले “निर्णय केही व्यक्तिको हातमा मात्र होइन, पार्टीभित्रको सामूहिक प्रक्रियाबाट हुन्छ” भन्ने सन्देश दिएको छ। लामो समयदेखि निराश बनेका कार्यकर्तामा पुनः सक्रिय हुने मनोबल बढेको देखिन्छ।
युवा पुस्ताको सहभागिता पनि यस महाधिवेशनको उल्लेखनीय उपलब्धि हो। नयाँ पुस्ताले पार्टीको भविष्यप्रति चासो देखाउनु र नेतृत्व तहमा प्रवेशको सम्भावना पाउनु कांग्रेसका लागि सकारात्मक संकेत हो। विचार, भाषा र कार्यशैलीमा युवाहरूको आगमनले पार्टीलाई समयअनुकूल बनाउने सम्भावना बढाएको छ।
पुस्तान्तरणबिनाको राजनीति स्थिर हुन्छ, र स्थिरता अन्ततः जडता बन्छ। विशेष महाधिवेशनले यही जडता तोड्ने प्रयास गरेको अनुभूति हुन्छ।
यससँगै महाधिवेशनले कांग्रेसलाई पुनः वैचारिक बहसतर्फ फर्काएको छ। लोकतन्त्र, संघीयता, समावेशिता, सुशासन र विकासका विषयमा स्पष्ट दृष्टिकोण निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता झन् प्रस्ट भएको छ। केवल सत्ता गठबन्धन र सरकार निर्माणमा सीमित राजनीति अब जनमुखी नीति र कार्यक्रमतर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने सन्देश महाधिवेशनले दिएको छ। यो चेतना कांग्रेसको दीर्घकालीन अस्तित्वका लागि अत्यावश्यक छ।
तर रक्तसञ्चार भएर मात्र शरीर स्वस्थ हुँदैन, त्यसलाई सही दिशामा प्रवाह गरिनुपर्छ। महाधिवेशनपछि देखिएको उत्साह व्यवहारमा रूपान्तरण हुन नसके यो क्षणिक उर्जामै सीमित हुने खतरा पनि उत्तिकै छ। गुटबन्दीको राजनीति अन्त्य नगरी संगठन बलियो बन्न सक्दैन। निर्णय कार्यान्वयनमा ढिलाइ र कमजोरी देखिए पुनः निराशा पैदा हुन सक्छ। त्यसैले महाधिवेशनका निष्कर्षहरू कागजमै सीमित नभई संगठनदेखि सरकारसम्म व्यवहारमा उतारिनु आजको मुख्य चुनौती हो।
कांग्रेसको ऐतिहासिक भूमिका हेर्दा उसले सधैं परिवर्तन र लोकतन्त्रको पक्षमा नेतृत्व गरेको छ। अहिले पनि देश आर्थिक संकट, राजनीतिक अस्थिरता र जनविश्वासको कमी जस्ता समस्याबाट गुज्रिरहेको अवस्थामा कांग्रेसले जिम्मेवार र दूरदर्शी भूमिकाको अपेक्षा गरिएको छ। विशेष महाधिवेशनले दिएको ऊर्जा यदि सुशासन, पारदर्शिता र जनसेवामा केन्द्रित भयो भने मात्र कांग्रेसले पुनः जनविश्वास जित्न सक्छ।
अन्ततः विशेष महाधिवेशनले नेपाली कांग्रेसमा नयाँ ऊर्जा, आत्मसमीक्षाको संस्कार र संगठन सुदृढीकरणको सम्भावना जगाएको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस