पोखरा / काभ्रेपलाञ्चोकको नमोबुद्ध नगरपालिका वडा नं १, फूलबारीस्थित संस्कृति फार्म एण्ड रिसर्च सेन्टरले यस वर्षको गोपाल–कमला राजभण्डारी रोटरी अवार्ड २०२६ प्राप्त गरेको छ । २० लाख रुपैयाँ राशिको उक्त अवार्ड रोटरी डिष्ट्रिक्ट ३२९२ को १८औँ डिस्ट्रिक्ट कन्फरेन्सका अवसरमा पोखरामा प्रदान गरिएको हो ।
रोटरीका डिष्ट्रिक्ट गभर्नर विनोद कोइराला, पास्ट डिष्ट्रिक्ट गभर्नर राजेन्द्रमान शेरचन तथा दीपकराज भण्डारीलगायतले सेन्टरका सञ्चालक श्रीकृष्ण धिताल र रुपा प्याकुरेललाई अवार्ड हस्तान्तरण गरेका थिए । रोटरी इन्टरनेसनलद्वारा प्रदान गरिने यो अवार्ड पानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान गर्ने व्यक्ति, समूह वा संस्थालाई दिइन्छ । यसअघि १० लाख रुपैयाँ रहेको पुरस्कार राशि २०२४ देखि वृद्धि गरी २० लाख बनाइएको हो ।
२०७४ सालदेखि सञ्चालनमा रहेको संस्कृति फार्म एण्ड रिसर्च सेन्टरले पानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता, खाद्य सुरक्षा, दिगो कृषि, नवीकरणीय ऊर्जा र जलवायु सहनशीलता क्षेत्रमा उल्लेखनीय काम गर्दै आएको छ । सेन्टरले ‘फुड–एनर्जी–वाटर नेक्सस’ अवधारणामा आधारित भई समुदायमा पानीको अभाव समाधान, सुरक्षित पानीको पहुँच विस्तार, र दिगो जीवनयापन प्रवद्र्धनमा काम गरिरहेको छ ।विशेषगरी, वर्षा पानी संकलन, विकेन्द्रीकृत फोहोर पानी प्रशोधन, पानीको गुणस्तर परीक्षण, र समुदायस्तरमा सरसफाइ प्रवद्र्धनजस्ता कार्यक्रममार्फत त्यहाँका नागरिक प्रत्यक्ष लाभान्वित भएका छन् ।

हालसम्म ३०० भन्दा बढी वर्षा पानी संकलन पोखरी निर्माण भई लाखौँ लिटर पानी संकलन भइरहेको छ, जसले कृषिमा उत्पादन वृद्धि र जल अभाव न्यूनीकरणमा महत्वपूर्ण योगदान गरेको छ । यसका साथै, विद्यालयहरूमा शौचालय तथा हातधुने संरचना निर्माण, सरसफाइ शिक्षा, तथा समुदायमा व्यवहार परिवर्तनका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । सेन्टरले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारीमार्फत अनुसन्धान र व्यवहारिक कार्यलाई जोड्दै ‘लिभिङ ल्याब’ को रूपमा कार्य गरिरहेको छ ।
अवार्ड प्राप्तिपछि प्रतिक्रिया दिँदै सेन्टरका कार्यकारी निर्देशक श्रीकृष्ण धितालले प्राप्त रकमलाई पुनः खानेपानी तथा सरसफाई तथा दिगो जल व्यवस्थापनका कार्यक्रम विस्तारमा लगानी गर्ने बताए । उनले विकेन्द्रीकृत फोहोर पानी प्रशोधन प्रणाली विस्तार गर्दै विद्यालय र समुदायमा नमूना परियोजनाहरू विकास गर्ने योजना रहेको जानकारी दिए।
हाल करिब १० जना कर्मचारी कार्यरत रहेको यस सेन्टरले किसान, विद्यार्थी तथा युवाहरूलाई तालिम, अनुसन्धान तथा उद्यमशीलतामा समेत जोड्दै आएको छ । मेकानिकल इन्जिनियरिङ पृष्ठभूमिका धिताल काठमाडौं विश्वविद्यालयमा अध्यापनसमेत गर्दै आएका छन् र गाउँमा फर्किएर दिगो विकासको नमूना प्रस्तुत गरेका छन् ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस